کیاپرس – یک مطالعه گسترده نشان میدهد زنانی که پیش از بارداری به دو یا چند بیماری جسمی یا روانی طولانیمدت مبتلا هستند، با خطر بیشتری برای سقط جنین و برخی عوارض جدی دوران بارداری مواجهاند.
بر اساس نتایج پژوهشی که در نشریه The Lancet Public Health منتشر شده است، ابتلا به دو یا چند بیماری زمینهای پیش از بارداری با ۲۰ درصد افزایش خطر سقط جنین همراه بوده است. پژوهشگران همچنین افزایش قابلتوجه خطر برخی دیگر از عوارض بارداری را گزارش کردهاند.
بررسی بیش از ۲.۲ میلیون بارداری
این پژوهش با بررسی بیش از ۲.۲ میلیون بارداری و زایمان ثبتشده بین سالهای ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۲ در انگلستان، اسکاتلند، ولز و ایرلند شمالی انجام شد و تأثیر ابتلا به چند بیماری طولانیمدت بر پیامدهای بارداری را مورد بررسی قرار داد.
نتایج نشان داد زنان مبتلا به دو یا چند بیماری زمینهای، در مقایسه با زنانی که بیماری طولانیمدت نداشتند، با خطر بیشتری برای عوارض مختلف بارداری مواجه بودند.
افزایش خطر چند عارضه مهم بارداری
بر اساس یافتههای این مطالعه، ابتلا به چند بیماری زمینهای با افزایش خطر موارد زیر همراه بود:
۲۰ درصد افزایش خطر سقط جنین
۶۹ درصد افزایش خطر تهوع و استفراغ شدید دوران بارداری
۴۲ درصد افزایش خطر پرهاکلامپسی یا مسمومیت بارداری
۲۶ درصد افزایش خطر دیابت بارداری
۳۲ درصد افزایش خطر جداشدگی جفت
بیش از دو برابر شدن خطر ترومبوآمبولی وریدی یا ایجاد لخته خون در سیاهرگها
حدود چهار برابر شدن خطر اضطراب و افسردگی دوران بارداری
پژوهشگران همچنین دریافتند که هرچه تعداد بیماریهای زمینهای بیشتر باشد، احتمال بروز عوارض بارداری نیز افزایش پیدا میکند. در زنانی که به سه بیماری یا بیشتر مبتلا بودند، خطر ترومبوآمبولی وریدی بیش از سهونیم برابر زنان فاقد بیماریهای طولانیمدت گزارش شد.
منظور از چند بیماری زمینهای چیست؟
منظور از چند بیماری زمینهای، ابتلا همزمان به دو یا چند بیماری جسمی یا روانی طولانیمدت است. این بیماریها میتوانند ترکیبی از مشکلات مختلف باشند و وجود همزمان آنها ممکن است مدیریت دوران بارداری را پیچیدهتر کند.
پژوهشگران معتقدند مراقبتهای پزشکی معمولاً هر بیماری را بهصورت جداگانه مورد توجه قرار میدهد، در حالی که تأثیر همزمان چند بیماری بر سلامت مادر و جنین نیز باید در برنامه مراقبتی در نظر گرفته شود.
ابتلا به بیماری زمینهای به معنای سقط جنین نیست
با وجود افزایش خطر گزارششده در این مطالعه، ابتلا به بیماری زمینهای به معنای آن نیست که یک زن حتماً دچار سقط جنین خواهد شد.
این پژوهش یک ارتباط آماری میان ابتلا به چند بیماری طولانیمدت و افزایش خطر برخی پیامدهای نامطلوب بارداری نشان میدهد و نمیتوان از آن نتیجه گرفت که بیماریهای زمینهای بهتنهایی علت سقط جنین هستند.
اهمیت مراقبتهای پیش از بارداری
کارشناسان بر اهمیت مراجعه به پزشک پیش از اقدام به بارداری، بهویژه در زنان مبتلا به بیماریهای مزمن، تأکید دارند.
در این مرحله ممکن است وضعیت بیماریهای زمینهای، داروهای مصرفی، فشار خون، قند خون، عملکرد تیروئید، وضعیت تغذیه، وزن، سلامت روان، واکسیناسیون و سابقه بارداریهای قبلی بررسی شود.
در برخی موارد نیز ممکن است پزشک نیاز به تغییر یا تنظیم داروها پیش از بارداری داشته باشد. با این حال، هیچ دارویی نباید بدون نظر پزشک قطع یا تغییر داده شود.
سلامت روان را نباید نادیده گرفت
یکی از یافتههای مهم این مطالعه، افزایش قابلتوجه خطر اضطراب و افسردگی در زنان مبتلا به چند بیماری طولانیمدت بود.
زندگی با چند بیماری مزمن میتواند فشار روانی بیشتری ایجاد کند و تغییرات جسمی و عاطفی دوران بارداری نیز ممکن است این شرایط را تشدید کند. بنابراین، توجه به سلامت روان باید بخشی از مراقبتهای جامع پیش از بارداری و دوران بارداری باشد.
برنامهریزی پیش از بارداری اهمیت دارد
نتایج این مطالعه نشان میدهد که مراقبتهای پیش از بارداری میتواند فرصت مناسبی برای شناسایی عوامل خطر و کنترل بهتر بیماریهای زمینهای باشد.
زنانی که به یک یا چند بیماری مزمن مبتلا هستند و قصد بارداری دارند، بهتر است پیش از اقدام با پزشک یا تیم درمانی خود مشورت کنند تا وضعیت بیماریها، داروهای مصرفی و خطرات احتمالی بررسی و برنامه مناسبی برای دوران بارداری تنظیم شود.
نکته مهم: افزایش خطر در این مطالعه به معنای قطعی بودن سقط یا سایر عوارض نیست؛ بلکه نشان میدهد وجود چند بیماری زمینهای میتواند نیاز به مراقبت و پایش دقیقتر در دوران بارداری را افزایش دهد.
