شهروندان خوزستانی سالهاست که با پدیده ریزگرد دست و پنجه نرم میکنند اما امسال میزان غلظت این پدیده به 66برابر بیش از حد مجاز هم رسید. روز گذشته هم غلظت گردوغبار در اهواز به بیش از 35برابر حد مجاز رسید.
اهوازیها امسال نسبت به سالهای گذشته روزهای بسیار ناگواری را تجربه میکنند. آنها با معضلی دست به گریبانند که خود کمترین نقشی در بروز آن ندارند. دکتر اسماعیل کهرم، مشاور طبیعی سازمان حفاظت محیطزیست دراین باره به همشهری میگوید که هوای نامطلوب اهواز ناشی از مجموعه عواملی است که ریزگردها یکی از آنهاست.
به گفته این عضو هیأت علمی، منشأ ریزگردهایی که هر از گاهی نفس خوزستانیها را به شماره میاندازد تالاب خشک شده هورالعظیم است؛ تالاب عظیمی که بخش عمده آن در ز مان دفاعمقدس به دستور صدام خشک شد تا مانع عملیات ایذایی رزمندگان ایرانی علیه ارتش عراق شود.
خشک شدن این تالاب به قیمت نابودی معیشت 4هزار شهروندی تمام شد که معیشتشان نسل اندر نسل وابسته به حیات هورالعظیم بود.به گفته کهرم با خشک شدن تالاب هورالعظیم، لاشه حیوانات و گیاهانی که طی سالیان سال در کف این تالاب وجود داشت و آب آنها را حفظ میکرد اکنون با کمترین وزش بادی حتی با سرعت یک متر در ثانیه به حرکت درمیآید. ریزگردها که ریشه مواد آلی دارد بخشی از ریزگردهایی است که دامنگیر خوزستانیها میشود.
این استاد دانشگاه میگوید: بخش دیگری از ریزگردها با ریشه مواد معدنی مثل شن وماسه داریم که قطر آنها کمتر از ۲.5میکرون است. این ریزگردها با ورود به آسمان شهرهای خوزستان نفس شهروندان را به شماره میا ندازد.
- فقط ریزگردها مقصر نیستند
آلودگی هوای اهواز اما منحصر به ریزگردهای با منشأ مواد آلی و معدنی نیست حتی زمانی که هوای اهواز ساکن است و بادی هم نمیوزد کارخانجات متعددی که در اطراف این شهر وجود دارد و اغلب فاقد فیلترهای مناسب است هوا ی اهواز را آلوده میکند.
کهرم تنها توصیهای که برای شهروندان اهوازی دارد این است که بدون ماسک از خانه بیرون نیایند بهویژه خردسالان، سالمندان و بیماران در خانه بمانند. علاوه براین شهروندان از سفرهای غیرضروری بپرهیزند. درعین حال این استاد دانشگاه نکته درخور تاملی را یادآور میشود: «دولت مسئول سلامت شهروندان است. براین اساس موظف است برای اهوازیها و سایر شهرهای درگیر با ریزگرد، ماسکهای مناسب را تهیه کند؛ ماسکهای مجهز به فیلترهایی که بتواندمانع ورود ریزگرد به ریه شهروندان شود. این ماسکها باید بهصورت رایگان در اختیار شهروندان قرار بگیرد.»
- از توسعه جنگل غافل نشوید
مشاور رئیس سازمان حفاظت محیطزیست توصیهای برای دفع ریزگردها هم دارد. هر هکتار جنگل در سال ۷.۵ تن ریزگرد را جذب میکند. این آمار مستند و علمی است که نیازی به اثبات ندارد. براین اساس دولتیها همت کنند برای توسعه پوشش جنگلی بهخصوص در اطراف اهواز. گونههای سازگار با طبیعت خوزستان تاغ و گز است که به گفته کهرم میتواند پوشش گیاهی مناسبی برای دفع ریزگردها در اطراف شهرهای خوزستان ایجاد کند. منشأ بخشی از ریزگردها، کانونهای بحران بیابانزایی در عراق است که به گفته کهرم، دولت میتواند با کمکهای بینالمللی این کانونهای بحرانی را چه در عراق و چه در داخل کشور با جنگل کاری و مالچ پاشی مهار کند.
