کیاپرس: پژوهشگران از پاسخ کمسابقه یک کودک سهساله مبتلا به سرطان پیشرفته کبد به یک درمان آزمایشی مبتنی بر سلولدرمانی CAR-T خبر دادهاند؛ بهطوری که پس از دریافت دو دوز این درمان، در بررسیهای تصویربرداری نشانهای از سرطان مشاهده نشد و کودک ۱۲ ماه پس از درمان همچنان عاری از بیماری بود.
به گزارش کیاپرس این کودک به هپاتوبلاستوما، نوعی سرطان بدخیم کبد، مبتلا بود و بیماری در زمان تشخیص به ریهها نیز گسترش یافته بود. اندازه تومور اصلی کبد حدود ۱۱.۲ در ۹.۶ در ۷.۱ سانتیمتر گزارش شده است.
بیماری پس از شیمیدرمانی و جراحی بازگشت
کودک ابتدا سه دوره شیمیدرمانی دریافت کرد و تومور اصلی کبد با جراحی برداشته شد. همچنین پزشکان در دو عمل جراحی، تومورهای موجود در ریهها را خارج کردند.
با وجود این اقدامات درمانی، بیماری مدت کوتاهی بعد بازگشت و تومور جدیدی در ریه کودک ظاهر شد.
درمانی که از سلولهای خود کودک ساخته شد
پس از عود سریع بیماری، کودک وارد مطالعهای به نام CARE شد؛ کارآزماییای که برای بررسی این نوع درمان CAR-T انجام میشود.
در این روش، سلولهای T خود بیمار از بدن او گرفته و بهصورت ژنتیکی مهندسی میشوند تا بتوانند سلولهای سرطانی را شناسایی کنند.
در این مورد، سلولهای T بهگونهای طراحی شدند که پروتئینی به نام گلیپیکان-۳ (GPC3) را هدف قرار دهند؛ پروتئینی که در بسیاری از سرطانهای کبدی به میزان زیادی وجود دارد.
پژوهشگران همچنین سلولهای درمانی را بهگونهای مهندسی کردند که پروتئینهای ایمنی اینترلوکین-۱۵ و اینترلوکین-۲۱ را تولید کنند تا ماندگاری سلولهای CAR-T و توانایی آنها برای مقابله با تومور افزایش یابد.
پس از دوز دوم، اثری از سرطان دیده نشد
کودک دو دوز از این درمان را دریافت کرد. پس از نخستین تزریق، کاهش اندازه تومور در سیتیاسکن و کاهش سطح آلفافیتوپروتئین (AFP) در خون مشاهده شد؛ شاخصی که افزایش آن میتواند با فعالیت تومور همراه باشد.
هشت هفته بعد، دوز دوم درمان به کودک داده شد. بررسیهای بعدی نشان داد که دیگر نشانهای از سرطان وجود ندارد و تنها مقداری بافت اسکار باقی مانده است.
بر اساس گزارش پژوهشگران، کودک ۱۲ ماه پس از درمان نیز همچنان عاری از بیماری بود.
آیا CAR-T میتواند برای تومورهای جامد کاربرد داشته باشد؟
درمان CAR-T تاکنون بهویژه در برخی سرطانهای خون نتایج امیدوارکنندهای داشته است، اما استفاده از آن برای تومورهای جامد، از جمله سرطان کبد، چالشهای بیشتری دارد.
پژوهشگران امیدوارند نسل جدید سلولهای CAR-T هدفگیرنده GPC3 بتواند در آینده برای درمان هپاتوبلاستوما و برخی دیگر از تومورهای جامد مورد استفاده قرار گیرد.
با این حال، این گزارش تنها مربوط به یک بیمار است و نمیتوان از آن اثربخشی قطعی یا ایمنی این درمان را نتیجه گرفت. برای ارزیابی دقیقتر، لازم است بیماران بیشتری در کارآزماییهای بالینی تحت درمان قرار گیرند.
آزمایش این روش در مطالعه CARE در کالج پزشکی بیلور و همچنین کارآزمایی دیگری با عنوان IMPACT در بیمارستان کودکان سیاتل ادامه دارد.
اگر نتایج مشابه در تعداد بیشتری از بیماران تکرار شود، این رویکرد میتواند به توسعه کاربردهای ایمنیدرمانی CAR-T در درمان تومورهای جامد کمک کند.
