کیاپرس/با افزایش موارد بیماریهای حاد تنفسی و همزمان با رواج توصیههای مختلف درباره مصرف گیاهان دارویی، این پرسش بیش از گذشته مطرح میشود که آیا گیاهانی مانند آویشن، نعناع فلفلی، زنجبیل، بابونه، گلگاوزبان و شیرینبیان واقعاً میتوانند بیماریهایی مانند سرماخوردگی، آنفلوآنزا و کووید۱۹ را درمان کنند یا صرفاً در کاهش برخی علائم نقش دارند؟ دکتر امیر امانی، عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی در این خصوص تأکید کرد: حتی در مورد گیاهانی که شواهد علمی بیشتری درباره آنها وجود دارد، مصرف خودسرانه توصیه نمیشود.
به گزارش کیاپرس از وبدا، دکتر امیر امانی، عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی و دکترای تخصصی فارماسیوتکس با تأکید بر اینکه «گیاهی بودن» یک فرآورده به معنای بیضرر بودن آن نیست، گفت: برخی گیاهان دارویی میتوانند در کاهش بعضی علائم بیماری های تنفسی نقش داشته باشند، اما نباید آنها را جایگزین تشخیص و درمان پزشکی دانست.
وی افزود: در بیماریهایی مانند سرماخوردگی، آنفلوآنزا و کووید۱۹، برخی فرآوردههای گیاهی ممکن است به عنوان درمان کمکی برای تخفیف علائم مورد استفاده قرار گیرند. البته در شرایطی که پزشک تشخیص دهد بیماری نیازمند درمان اختصاصی، آنتیبیوتیک یا حمایتهای درمانی ویژه نیست و درمان علامتی کفایت میکند.
آویشن، یکی از گیاهان دارای شواهد علمی قابل توجه
استاد تمام رشته فارماسیوتکس با اشاره به آویشن به عنوان یکی از گیاهان پرکاربرد در مشکلات تنفسی اظهار کرد: در مورد آویشن، شواهد علمی قابل قبولی درباره استفاده کمکی آن در برخی موارد سرفه و عفونتهای دستگاه تنفسی فوقانی وجود دارد و میتواند در کنترل علائم نقش داشته باشد.
دکتر امانی ادامه داد: با این حال، حتی در مورد گیاهانی که شواهد علمی بیشتری درباره آنها وجود دارد، مصرف خودسرانه توصیه نمیشود، بهویژه زمانی که احتمال دارد بیمار در مراحل اولیه یک بیماری جدی قرار داشته باشد.
نعناع فلفلی، کمک به احساس باز شدن راههای هوایی، نه درمان عفونت
وی درباره نعناع فلفلی نیز گفت: نعناع فلفلی بیشتر در مواردی مورد استفاده قرار میگیرد که فرد احساس گرفتگی راههای هوایی، گرفتگی بینی، سرماخوردگی خفیف یا سرفه خفیف دارد و میتواند در کاهش برخی از این علائم مؤثر باشد، اما نباید تصور کرد که مصرف آن به تنهایی بیماری را درمان میکند.
این عضو هیات علمی دانشگاه افزود: درباره گیاهانی مانند زنجبیل، بابونه و گلگاوزبان نیز شواهدی درباره برخی اثرات آنها در طب سنتی و مطالعات نوین وجود دارد، اما معمولاً مصرف آنها به تنهایی و بدون نظر پزشک یا داروساز توصیه نمیشود و ممکن است در برخی فرآوردههای ترکیبی مورد استفاده قرار گیرند.
شیرینبیان، مفید در برخی موارد، اما نه برای همه
دکتر امانی با اشاره به شیرینبیان گفت: شیرینبیان نیز از جمله گیاهانی است که ممکن است در برخی انواع سرفه و بعضی التهابات اثر داشته باشد، اما مصرف طولانیمدت آن، بهویژه در افرادی که بیماریهای قلبی ـ عروقی دارند، بدون نظر پزشک یا داروساز توصیه نمیشود.
کاهش علائم به معنای درمان بیماری نیست
وی با تأکید بر تفاوت جدی میان «تسکین علائم» و «درمان بیماری» اظهار کرد: ممکن است فرد مبتلا به کووید۱۹ دچار تنگی نفس شود و با مصرف یک دارو یا فرآورده، برای مدت کوتاهی احساس بهتری پیدا کند؛ اما این موضوع به هیچ عنوان به معنای از بین رفتن ویروس یا درمان بیماری نیست.
وی ادامه داد: حتی ممکن است فرد به دلیل کاهش علائم تصور کند بهبود یافته، به محل کار یا اجتماع بازگردد و بیماری را به دیگران منتقل کند یا توصیه پزشک درباره استراحت را نادیده بگیرد و فشار بیشتری به بدن وارد شود و بیماری تشدید شود.
دکتر امانی تصریح کرد: این باور که داروی گیاهی میتواند جایگزین داروی تجویزشده پزشک شود، باور درستی نیست، چراکه بیماریهای مختلف میتوانند علائم مشابهی داشته باشند و تشخیص صحیح بیماری و تعیین نوع درمان بر عهده پزشک است.
