کیاپرس /معاون بهداشت وزارت بهداشت با تأکید بر اینکه مسئله جمعیت صرفاً موضوع وزارت بهداشت نیست، گفت: آینده جمعیتی ایران با اجبار و سیاستهای خطی ساخته نمیشود، بلکه نیازمند امید، اعتماد، اطمینان، سیاستگذاری مبتنی بر شواهد و رفع موانع ازدواج و فرزندآوری جوانان است.
به گزارش کیاپرس از روابط عمومی معاونت بهداشت وزارت بهداشت، دکتر علیرضا رئیسی در مراسم روز جهانی جمعیت که در هتل قلب برگزار شد، با گرامیداشت یاد شهدای مدافع وطن، اظهار کرد: در هر رویدادی که درباره جمعیت، انسان، بشر و حقوق بشر سخن میگوییم، نباید جنایات رژیم صهیونیستی و آمریکا و اقدامات ضدبشری و کودککشی در نقاط مختلف جهان را فراموش کنیم.
وی با اشاره به حضور مسئولان، اساتید، جمعیتشناسان و نمایندگان دستگاههای مختلف در این مراسم، افزود: موضوع جمعیت یکی از اولویتهای وزارت بهداشت است و در حوزه سیاستگذاریهای مهم کشور، باید قاطعانه، شجاعانه و مبتنی بر علم حضور داشته باشیم.
سیاستهای جمعیتی؛ مسیر مشخص و نیازمند حمایت بینالمللی
معاون بهداشت وزارت بهداشت با بیان اینکه سیاستهای جمعیتی کشور باید بر اساس سیاستهای ابلاغی و اسناد بالادستی دنبال شود، گفت: مسیر و سیاستهای کشور مشخص است و اگر قرار است نهادهای بینالمللی به ایران کمک کنند، انتظار ما این نیست که فرمان این مسیر را در دست بگیرند؛ بلکه باید موانع موجود را برطرف کنند تا کشور بتواند محکمتر در مسیر خود حرکت کند.
رئیسی با اشاره به تأکید وزیر بهداشت بر موضوع جمعیت، گفت: علاوه بر اعتقاد به اهمیت موضوع جمعیت، این مسئله از اولویتهای وزارت بهداشت است و این وزارتخانه موظف است با جدیت آن را دنبال کند.
جمعیت فقط یک عدد نیست؛ سخن از انسان و کیفیت زندگی است
وی با تأکید بر اینکه جمعیت صرفاً یک عدد نیست، تصریح کرد: وقتی درباره جمعیت صحبت میکنیم، درباره انسان با تمام ویژگیهایش، از اندیشه و خلاقیت تا نقشآفرینی و اثرگذاری او در جامعه سخن میگوییم.
معاون بهداشت وزارت بهداشت افزود: در دوران پاندمی کرونا نیز تأکید میکردیم که نباید جان انسانها صرفاً به یک عدد تبدیل شود؛ حتی یک انسان و یک جان نیز اهمیت بسیار زیادی دارد. بنابراین در سیاستگذاری جمعیتی نیز باید همه ابعاد زندگی انسان مورد توجه قرار گیرد.
وی گفت: باید شرایطی فراهم کنیم که جوانان با امید ازدواج کنند، شغل مطمئن داشته باشند و از امنیت و اطمینان لازم برای ساختن آینده زندگی خود برخوردار باشند.
ایران باید همزمان برای جوانسازی و سالمندی آماده شود
رئیسی تغییر ساختار جمعیتی را یکی دیگر از موضوعات مهم دانست و اظهار کرد: در کنار موضوع فرزندآوری و جوانسازی جمعیت، باید برای سالمندی نیز آماده شویم. در سالهای آینده سهم سالمندان در جمعیت کشور به میزان قابل توجهی افزایش خواهد یافت و این موضوع نیازمند برنامهریزی جدی است.
وی افزود: باید از معماری و ساخت شهرها گرفته تا سیاستگذاری در حوزههای سلامت و رفاه اجتماعی، خود را برای پذیرش جمعیت سالمند آماده کنیم و در کنار تلاش برای جوانسازی جمعیت، حفظ سالمندی فعال و سالم را نیز در دستور کار قرار دهیم.
معاون بهداشت وزارت بهداشت با اشاره به افزایش امید به زندگی در کشور گفت: افزایش سالمندی تا حد زیادی نتیجه ارتقای سطح بهداشت، توسعه و رفاه کشور است. بنابراین سالمندی پدیدهای اجتنابناپذیر است و باید با نگاه مثبت و برنامهریزی مناسب با آن مواجه شویم.
جوانان تمایل به ازدواج و فرزندآوری دارند؛ موانع را باید سیاستگذاران برطرف کنند
رئیسی با طرح این پرسش که آیا جوانان تمایلی به فرزندآوری ندارند، گفت: پاسخ این است که جوانان تمایل دارند، اما باید پرسید چرا ازدواج نمیکنند، چرا فاصله ازدواج تا فرزندآوری طولانی شده و چرا فاصله تولد فرزند اول تا فرزند دوم افزایش یافته است.
وی تأکید کرد: سیاستگذاران نباید با سادهسازی مسئله، مشکلات را به مردم نسبت دهند. اگر مانعی وجود دارد، وظیفه سیاستگذار است که آن را شناسایی و برطرف کند.
معاون بهداشت وزارت بهداشت افزود: در سیاستگذاری جمعیتی نباید به سراغ ترس، اجبار و برخوردهای سلبی رفت. افزایش جمعیت با این روشها محقق نمیشود و حتی اگر جمعیتی نیز افزایش پیدا کند، بدون فراهم کردن شرایط مناسب، نتیجه مطلوبی نخواهد داشت.
وی ادامه داد: سیاست جمعیتی باید بر پایه امید، اعتماد و اطمینان نسبت به آینده شکل بگیرد و جوان امروز باید از شغل، مسکن، امنیت اقتصادی و آینده قابل پیشبینی برخوردار باشد.
هیچ سیاست جمعیتی بدون توجه به زنان موفق نمیشود
رئیسی با تأکید بر نقش زنان در سیاستهای جمعیتی گفت: هیچ سیاست جمعیتی در دنیا بدون توجه جدی به زنان موفق نخواهد بود و کشور باید توجه ویژهای به این موضوع داشته باشد.
وی افزود: سیاستگذاران باید پاسخ دهند که آیا نباید شرایطی ایجاد شود که یک زن مجبور نباشد میان شغل و فرزندآوری یکی را انتخاب کند. زن باید بتواند هم شاغل باشد، هم ازدواج کند و هم فرزندآوری داشته باشد.
معاون بهداشت وزارت بهداشت تصریح کرد: فراهم کردن تسهیلات لازم، از مرخصیهای مختلف تا حمایتها و امکانات مورد نیاز، از وظایف سیاستگذاران است.
وی هشدار داد: اینکه افزایش سطح سواد و اشتغال زنان را عامل کاهش فرزندآوری بدانیم و از آن نتیجه بگیریم که برای افزایش جمعیت باید زنان تحصیل نکنند یا شاغل نباشند، یکی از خطرناکترین برداشتها و سیاستگذاریهاست. سیاست درست این است که شرایطی فراهم کنیم تا زنان بتوانند هم تحصیل و اشتغال داشته باشند و هم ازدواج و فرزندآوری کنند.
مسئله جمعیت با سیاستهای خطی حل نمیشود
رئیسی با بیان اینکه مسائل اجتماعی معمولاً معلول مجموعهای از عوامل هستند، گفت: کاهش جمعیت خودِ علت نیست، بلکه معلول مجموعهای از اتفاقات و شرایط است. بنابراین اگر قرار است این مسئله را اصلاح کنیم، باید علتها را شناسایی، تحلیل و برطرف کنیم.
وی افزود: اینکه تصور کنیم با یک اقدام مشخص مانند افزایش تبلیغات یا ایجاد شغل، به تنهایی میتوان جمعیت را افزایش داد، درست نیست. سیاست جمعیتی نیازمند مجموعهای از اقدامات هماهنگ و شبکهای است.
مسئله جمعیت متعلق به همه حاکمیت است
معاون بهداشت وزارت بهداشت با تأکید بر اینکه مسئله جمعیت نباید صرفاً به وزارت بهداشت محدود شود، اظهار کرد: اگر مسئله جمعیت را «مدیکالیزه» کنیم، شکست خوردهایم. جمعیت مسئله همه سازمانها، نهادها و وزارتخانههاست.
وی افزود: وزارتخانههای اقتصاد، راه و شهرسازی، تعاون، کار و رفاه اجتماعی و سایر دستگاهها، هر یک در موضوع جمعیت نقش دارند و هیچ دستگاهی نمیتواند بگوید در این زمینه مسئولیتی ندارد.
رئیسی گفت: در حوزه سلامت نیز موضوعاتی مانند ناباروری، مراقبتهای بهداشتی و مشاوره از جمله حوزههایی است که وزارت بهداشت با استفاده از ظرفیت شبکه بهداشت میتواند در آنها نقشآفرینی کند، اما حل مسئله جمعیت نیازمند مشارکت همه دستگاههاست.
سیاستگذاری جمعیتی باید مبتنی بر داده و شواهد باشد
وی یکی از مهمترین نیازهای کشور در حوزه جمعیت را «عقلانیت» دانست و گفت: برای تصمیمگیری درست به دادههای دقیق در حوزههای مختلف نیاز داریم تا بتوانیم مسیر صحیح را انتخاب کنیم.
معاون بهداشت وزارت بهداشت افزود: منابع کشور محدود است و نمیتوان همه منابع را برای همه اقدامات به صورت گسترده هزینه کرد؛ بنابراین باید بر اساس شواهد و دادهها، منابع را در حوزههایی به کار بگیریم که بیشترین اثرگذاری را دارند.
رئیسی تأکید کرد: آینده جمعیتی ایران با اجبار ساخته نمیشود، بلکه با امید، علم و سیاستگذاری درست ساخته خواهد شد.
تجربه جهان؛ جمعیت به دغدغهای برای کشورهای توسعهیافته تبدیل شده است
وی با اشاره به تجربه کشورهای مختلف، ژاپن را نمونهای قابل توجه دانست و گفت: ژاپن با وجود برخورداری از فناوری، ثروت و جایگاه اقتصادی بالا، یکی از تهدیدهای مهم آینده خود را کاهش جمعیت میداند.
معاون بهداشت وزارت بهداشت افزود: در جهان امروز، روندهای جمعیتی در حال تغییر است و سهم جوانان در جمعیت جهان در دهههای آینده کاهش خواهد یافت؛ بنابراین موضوع جمعیت یک مسئله جهانی است و باید با نگاه آیندهپژوهانه به آن توجه کرد.
رئیسی با اشاره به برخی یافتههای یک مطالعه بینالمللی درباره دیدگاه جوانان در ۷۳ کشور جهان گفت: بیش از دو سوم جوانان، ازدواج را یکی از مهمترین آرمانهای زندگی خود میدانند و حدود ۸۰ درصد آنان نیز به داشتن فرزند تمایل دارند.
وی ادامه داد: بخش قابل توجهی از جوانان معتقدند فرزندان برای آنها شادی، سرخوشی و امید به همراه میآورند و امنیت اقتصادی، سلامت و شرایط مناسب زندگی را از مهمترین عوامل برای تحقق این آرزوها میدانند.
معاون بهداشت وزارت بهداشت خاطرنشان کرد: اشتغال پایدار، مسکن، امنیت اقتصادی و آمادگی عاطفی از مهمترین موضوعاتی هستند که باید در سیاست گذاری جمعیتی مورد توجه قرار گیرند و تحقق سیاستهای جمعیتی، نیازمند همکاری و همافزایی همه دستگاههای کشور است.
