کیاپرس/افزایش گرایش جوانان تهرانی به ویپ، به یکی از روندهای قابل توجه در الگوی مصرف محصولات نیکوتینی تبدیل شده؛ روندی که با دسترسی آسان، تبلیغات غیررسمی در شبکههای اجتماعی و تصور کمخطر بودن همراه است.
به گزارش کیاپرس از ایرنا، مشاهدات میدانی در برخی مناطق پایتخت و گزارش فروشندگان لوازم جانبی نشاندهنده رشد تقاضا برای دستگاههای ویپ در میان دانشآموزان و دانشجویان است. تنوع طعمها، قیمتهای متغیر و عرضه غیرشفاف، این محصول را به گزینهای در دسترس برای نسل جوان تبدیل کرده؛ موضوعی که توجه خانوادهها و کارشناسان حوزه سلامت را به خود جلب کرده است.
سیگار الکترونیکی در سالهای اخیر میان نوجوانان محبوبیت زیادی پیدا کرده، یکی از دلایل اصلی این موضوع، کنجکاوی و تمایل نوجوانان به تجربه چیزهای جدید است. بسیاری از نوجوانان برای آشنایی با این محصول یا امتحان کردن احساس آن، به مصرف سیگار الکترونیکی روی میآورند.
سیگارهای الکترونیکی، همان گونه که از نامشان پیداست، دستگاههایی هستند که به عنوان جایگزین سیگارهای سنتی طراحی شدهاند، این ابزارها با استفاده از فناوری گرمایشی، مایعی موسوم به «جویس» یا «سالت» را به بخار تبدیل کرده و امکان استنشاق نیکوتین و سایر ترکیبات را بدون تولید دود واقعی فراهم می کنند، بر خلاف تصور عمومی، نیکوتین به صورت مستقیم در ساختار دستگاه وجود ندارد، بلکه درون مایع هایی قرار دارد که کاربر در مخزن دستگاه می ریزد.
از آنجایی که تاثیر دوستان و همسالان نیز نقش مهمی در مصرف سیگار الکترونیکی دارد. هنگامی که یک نوجوان میبیند دوستانش از این وسیله استفاده میکنند، ممکن است برای پذیرفته شدن در گروه یا جلوگیری از احساس متفاوت بودن، او نیز آن را امتحان کند.
تبلیغات و محتوای موجود در شبکههای اجتماعی یکی دیگر از عوامل مؤثر است. برخی از تصاویر و ویدئوها، سیگار الکترونیکی را بهعنوان وسیلهای مدرن و جذاب نمایش میدهند که میتواند نوجوانان را به استفاده از آن ترغیب کند. طعمهای متنوع سیگارهای الکترونیکی نیز در جذب نوجوانان مؤثر هستند. طعمهایی مانند میوه، نعناع یا شیرینی باعث میشوند این محصولات برای نوجوانان جذابتر از سیگارهای معمولی به نظر برسند.
برخی نوجوانان تصور میکنند که سیگار الکترونیکی نسبت به سیگار سنتی کمخطرتر است. این باور ممکن است باعث شود بدون آگاهی کامل از خطرات احتمالی، مصرف آن را آغاز کنند.
سیگارهای الکترونیکی مانند سیگارهای سنتی، بیشتر حاوی نیکوتین هستند. مقدار دقیق نیکوتین بسته به برند متفاوت است و برخی از آنها به اندازه سیگارهای سنتی یا حتی بیشتر نیکوتین دارند. همچنین ممکن است طعمدهندههای اضافهشده و ترکیبات شیمیایی مختلفی نیز در آنها وجود داشته باشد.
بیشتر کاربران سیگار الکترونیکی نوجوان و جوان هستند. مغز آنها همچنان در حال رشد است و ساختار و اتصالات لازم برای رفتارهای بالغانه در حال شکلگیری است. در این دوره، مغز نوجوان در حال رشد به گونهای است که به توانایی تصمیمگیری، درک پیامدها و پذیرش پاداشهای تاخیری منجر میشود. قرار گرفتن در معرض نیکوتین در این زمان حیاتی میتواند بهصورت ظریف اما مهمی بر رشد مغز تاثیر بگذارد.
جوانانی که ویپ میکنند ممکن است بیشتر از بزرگسالان در معرض اعتیاد قرار گیرند. در میان انواع سیگارهای الکترونیکی، دو نوع رایج تر از بقیه هستند: «پاد» و «ویپ»؛ پادها معمولاً دستگاه هایی قابل شارژ با کارتریج های تعویض پذیر هستند که مایعی با نیکوتین بالا، موسوم به سالت، را به بخار تبدیل می کنند؛ به همین دلیل، تجربه ای نزدیک به مصرف سیگارهای سنتی را برای مصرفکننده فراهم می سازند؛ در مقابل، ویپ ها که از جویس استفاده می کنند، محبوب ترین نوع سیگار الکترونیکی به شمار می روند، جویس ها معمولاً ترکیبی از نیکوتین، طعم دهنده ها، گلیسیرین گیاهی و دیگر مواد شیمیایی هستند و به دلیل ایجاد بخار بیشتر، تجربه ای متفاوت تر از پادها به کاربر ارائه می دهند.
کارشناسان میگویند موضوع کمضرر بودن ویپ یک ادعای نیمهحقیقی در سایه تبلیغات غیررسمی است؛ حتی در شبکههای اجتماعی، ویپ را جایگزینی کمخطرتر نسبت به سیگار معرفی کردهاند اما گزارشهای سازمان جهانی بهداشت (WHO) و نتایج چندین مطالعه منتشر شده در مجلات پزشکی معتبر نشان میدهد، بخارات ویپ حاوی نیکوتین، فلزات سنگین، و مواد شیمیایی تحریککننده ریه است و استفاده منظم آن، احتمال وابستگی نیکوتینی را افزایش میدهد. هر چند عوارض ایجاد شده ناشی از آن بر قلب، ریه و سیستم عصبی هنوز در مطالعههای بلندمدت بهطور کامل روشن نشده اما شواهد اولیه هشداردهنده است.