کیاپرس/دبیر ستاد ملی جمعیت با بیان اینکه «کارت امید مادر» از ابتدای امسال و از فروردین ماه شارژ شده و در تیرماه نیز برای چهارمین ماه، اعتبار آن به مادران تعلق گرفت، افزود: شارژ ماهانه کارت «امید مادر» برای بیش از ۲۵۷ هزار مادر انجام شده است.
به گزارش کیاپرس از وبدا، دکتر مرضیه وحید دستجردی با اعلام این مطلب، افزود: مبلغ شارژ این کارت دو میلیون تومان در ماه است و در ماه نخست، حدود ۶۲ هزار مادر، در ماه دوم حدود ۱۳۳ هزار مادر و در ماه سوم حدود ۱۹۰ هزار مادر مشمول دریافت این اعتبار شدند. در ماه چهارم نیز، در تیرماه، کارت بیش از ۲۵۷ هزار مادر شارژ شده است.
وی ادامه داد: در قالب این طرح مادرانی که فرزندان دوقلو دارند نیز به تناسب، اعتبار دوبرابری دریافت میکنند که مجموع اعتبار پرداختشده برای کارت «امید مادر» از ابتدای اجرای طرح تا چهارمین مرحله، بیش از یکهزار و ۳۰۰ میلیارد تومان بوده است.
کاهش ۸.۹ درصدی ولادت در سال گذشته
دبیر ستاد ملی جمعیت با اشاره به آمار ولادتها اظهار کرد: سال گذشته در مجموع ۸۹۲ هزار و ۲۸۲ مورد رخداد ولادت در کشور ثبت شد که متاسفانه نسبت به سال ۱۴۰۳حدود ۸.۹ درصد کاهش داشت. سال ۱۴۰۳ نیز نسبت به سال ۱۴۰۲ کاهش ولادت را تجربه کرده بود و بنابراین در سالهای اخیر با یک شیب کاهشی در ولادت مواجه بودهایم.
وی یادآور شد: در طول چهار ماه نخست امسال نیز ۲۷۷ هزار و ۳۷۱ مورد رخداد ولادت ثبت شده که نسبت به چهار ماهه نخست سال گذشته ۶.۹ درصد کاهش داشته است. البته هنوز برای قضاوت درباره وضعیت کل سال زود است و باید تا پایان سال منتظر ماند، اما در حال حاضر با روند کاهشی در ولادت مواجه هستیم.
دکتر دستجردی ادامه داد: بر اساس آمار قطعی، ۷ میلیون و ۳۵۰ هزار مرد مجرد ۲۰ تا ۵۴ ساله در کشور داریم. همچنین تعداد زنان مجرد ۱۵ تا ۴۹ ساله، یعنی در سنین باروری، ۶ میلیون و ۹۲۰ هزار نفر است. بنابراین مجموع این دو گروه، حدود ۱۴ میلیون نفر است و افرادی که پایینتر از این سنین هستند، در این آمار محاسبه نمی شوند.
میانگین سن مادر در نخستین فرزندآوری: ۲۷.۶ سال
وی درباره میانگین سن مادران در نخستین فرزندآوری نیز اظهار کرد: میانگین سن مادر در نخستین فرزندآوری در کل کشور ۲۷.۶ سال است، اما این رقم در استانهای مختلف متفاوت است. در تهران، میانگین سن مادر در نخستین فرزندآوری ۳۰.۸ سال است و میانگین سن پدر در نخستین فرزندآوری نیز حدود ۳۲.۵ سال.
وی گفت: از استانهایی که میانگین سن مادر در نخستین فرزندآوری در آنها بالاتر است میتوان به تهران، البرز و ایلام اشاره کرد؛ برای نمونه، این میانگین در البرز حدود ۲۹.۸ سال است. پایینترین میانگین سن مادر در نخستین فرزندآوری مربوط به سیستان و بلوچستان است که حدود ۲۲.۸ سال و پس از آن خراسان جنوبی که آن هم در حدود ۲۵.۵ سال قرار دارد.
اقتصاد، فرهنگ و مسائل اجتماعی؛ سه عامل مؤثر بر ازدواج و فرزندآوری
دکتر دستجردی در پاسخ به پرسشی درباره نقش عوامل فرهنگی و اقتصادی در تفاوتهای استانی گفت: ازدواج و فرزندآوری، مساله ای چندوجهی است و عوامل فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی هر سه در آن دخیل هستند.
دبیر ستاد ملی جمعیت با اشاره به نتایج پیمایش ملی موج چهارم در سال ۱۴۰۲ گفت: وقتی از جوانان درباره مهمترین عامل مؤثر بر فرزندآوری سؤال شد، ۷۴.۷ درصد آنها «وضعیت اقتصادی» را مهمترین عامل عنوان کردند.
دبیر ستاد ملی جمعیت تأکید کرد: حدود ۷۵ درصد جوانان گفتهاند اگر وضعیت اقتصادی مناسب شود، فرزندآوری برای آنها امکانپذیرتر خواهد بود. بنابراین اقتصاد، فرهنگ و مسائل اجتماعی همگی در این موضوع اهمیت دارند، اما به نظر میرسد اقتصاد در حال حاضر حرف اول را میزند.
میانگین سن ازدواج زنان ۲۴.۱ و مردان ۲۸ سال است
دکتر دستجردی با اشاره به وضعیت سن ازدواج در کشور اظهار کرد: میانگین سن ازدواج زنان در کل کشور ۲۴.۱ سال و میانگین سن ازدواج مردان ۲۸.۴ سال است. وقتی ازدواج با تأخیر انجام شود و فرزندآوری نیز به تأخیر بیفتد، طبیعتاً مشکلاتی ایجاد میشود. اگر بخواهیم راهکارهای فرزندآوری را در یک کلام بیان کنیم، نخست باید تشویق به ازدواج و رفع موانع پیش روی جوانان را در اولویت قرار دهیم.
دبیر ستاد ملی جمعیت ادامه داد: پس از ازدواج جوانان، باید فاصله میان ازدواج و فرزندآوری نیز کاهش پیدا کند. فاصله متوسط ازدواج تا تولد فرزند اول در کشور ۴.۶ سال است. این فاصله بین فرزند اول تا فرزند دوم به طور متوسط ۵.۹ سال و فاصله بین فرزند دوم تا فرزند سوم ۶.۳ سال است.
ضرورت کاهش فاصله ازدواج تا فرزندآوری
وی با تأکید بر اهمیت کاهش این فاصلهها گفت: وقتی سن باروری زنان را در نظر میگیریم، بهترین سن باروری حدود ۲۰ تا ۳۰ سال و در برخی موارد تا ۳۵ سال است. اگر خانمی مثلاً در ۳۰ سالگی ازدواج کند و بخواهد در ۳۵ سالگی فرزند اول خود را به دنیا بیاورد، هنگام رسیدن به فرزند دوم ممکن است پیک باروری خود، یعنی بالاترین ظرفیت باروری را از دست داده باشد.
«امید به آینده»؛ از مهمترین عوامل مؤثر بر ازدواج و فرزندآوری
وی یکی از مهمترین عوامل را «امید به آینده» دانست و گفت: نقش رسانهها در این زمینه بسیار مهم است. باید امید ایجاد کنیم و در حوزه فرهنگ و هنر نیز کار جدی انجام شود؛ فیلم، سریال، برنامههای گروهی و سایر ظرفیتهای فرهنگی باید در این زمینه مورد استفاده قرار گیرد.
دبیر ستاد ملی جمعیت افزود: جوانان و مردم وقتی درباره تعداد ایدهآل فرزندان مورد نظرشان مورد پرسش قرار میگیرند، به طور متوسط دو و نیم فرزند را به عنوان تعداد ایدهآل اعلام میکنند؛ اما چرا تعداد فرزندآوری واقعی به کمتر از یک و نیم فرزند رسیده است؟ به دلیل وجود موانع.
وی ادامه داد: این موانع باید برداشته شوند. یکی از مهمترین آنها اشتغال پایدار و دیگری مسکن است که باید در زمره کارهای اصلی قرار گیرد و به طور جدی به آنها پرداخته شود؛ موضوعاتی که هم در طرحهای تشویقی دولت و هم در قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت مورد توجه قرار گرفتهاند.
شاخص جوانی جمعیت کشور ۲۱.۵ درصد است
دکتر دستجردی با اشاره به شاخص جوانی جمعیت گفت: یکی از شاخص هایی که باید مورد توجه قرار گیرد، شاخص جوانی جمعیت است. این شاخص بر اساس تعداد جمعیت زیر ۱۵ سال محاسبه میشود و در کشور ما حدود ۲۱.۵ درصد است؛ یعنی در میان ۱۰۰ نفر جمعیت در نظر بگیریم، حدود ۲۱.۵ نفر از آنها زیر ۱۵ سال هستند.
وی افزود: این وضعیت در حال حاضر هنوز شرایط خوبی دارد، اما با روند نزولی جمعیت، ممکن است تغییر کند. برای مثال، شاخص جوانی جمعیت در استان گیلان به ۱۴.۲ درصد رسیده است؛ یعنی از هر ۱۰۰ نفر جمعیت، ۱۴.۲ نفر زیر ۱۵ سال هستند.
دبیر ستاد ملی جمعیت هشدار داد: اگر همه ما با همین وضعیت حرکت کنیم، استان ها به تدریج آیندهای شبیه وضعیت امروز گیلان خواهند داشت؛ بنابراین نباید اجازه دهیم به آن نقطه برسیم. باید ابتدا سرعت این روند را کاهش دهیم و سپس آن را به سمت افزایش هدایت کنیم.
شاخص سالمندی؛ ۱۳ درصد برای جمعیت بالای ۶۰ سال و ۹ درصد برای جمعیت بالای ۶۵ سال
دستجردی درباره شاخص سالمندی گفت: اگر سالمندی را جمعیت ۶۰ سال به بالا در نظر بگیریم، در حال حاضر شاخص سالمندی کشور حدود ۱۳ درصد است؛ یعنی از هر ۱۰۰ نفر جمعیت، ۱۳ نفر بالای ۶۰ سال هستند. اگر سن ۶۵ سال به بالا را معیار قرار دهیم، این شاخص حدود ۹ درصد است؛ یعنی از هر ۱۰۰ نفر جمعیت کشور، حدود ۹ نفر بالای ۶۵ سال هستند.
وی در پایان خاطرنشان کرد: این وضعیت در حال حاضر برای کل کشور قابل قبول است، اما با روندی که در پیش گرفتهایم، در سال ۱۴۳۰، یعنی حدود ۲۵ سال آینده، شاخص سالمندی میتواند به ۳۰ درصد برسد که رقم بسیار بالایی خواهد بود.
